Τετάρτη, 22 Ιουνίου 2011

Wim Wenders

Wings of Desire
Τα Φτερά του Έρωτα - 1987

«Για μένα, αυτή η ταινία είναι σαν μουσική ή σαν τοπίο: καθαρίζει ένα μέρος του μυαλού μου και σ’ αυτό το μέρος γεννιούνται ερωτήσεις. Κάποιες από αυτές υπάρχουν και στην ταινία. Γιατί να είμαι εγώ και όχι εσύ; Γιατί είμαι εδώ και όχι εκεί; Πότε ξεκίνησε ο χρόνος και που τελειώνει το σύμπαν;»
Roger Ebert
“Τα Φτερά του Έρωτα”, δεν είναι μια γενική ή τυχαία αναφορά. Είναι συγκεκριμένα, γεωγραφικά και ημερολογιακά προσδιορισμένα. Είναι βασικά, μια ωδή στα Φτερά του αγαπημένου Βερολίνου. Εάν δεν είσαι λίγο παρατηρητικός, δύσκολα θα μπορέσεις να καταλάβεις πόσο μπροστά από την εποχή του ήταν ο Γερμανός δημιουργός. Ένα έργο ουσιαστικά πολυεπίπεδο, με "καθαρές" και στιβαρές γραμμές, εξπρεσσιονιστικό, ένα μοναδικό τεκμήριο της Ιστορίας. Καθώς παρακολουθούμε την αφήγηση, ο καλλιτέχνης αναπαράγει σιγά σιγά, τη μορφή ενός έργου Τέχνης. Βλέπουμε τη νοσταλγία του ποιητή, μέσα από το Βερολίνο και τους ανθρώπους του. Η πόλη - μούσα του, τον οδήγησε στα αιώνια υπαρξιακά ζητήματα διότι για τον Wenders, ο κόσμος όλος περιστρέφεται γύρω από την πηγή έμπνευσης του, το Βερολίνο. Για τον δημιουργό, η συγκεκριμένη πόλη, αποτελεί τον ομφαλό της Γης.
Στο χωρισμένο από το τείχος Βερολίνο, άγγελοι περιπλανιούνται στους δρόμους, ακούγοντας τις σκέψεις των ανθρώπων. Ένας από αυτούς ερωτεύεται μια ακροβάτισσα του τσίρκου. Τα αισθήματά του γι' αυτήν είναι τόσο έντονα που ζητά να χάσει το προνόμιο της αθανασίας και να γίνει θνητός. Επιλέγει λοιπόν, να αφήσει την αιωνιότητα και να "οξειδωθεί μες στη νοτιά των ανθρώπων", να σταματήσει να παρακολουθεί, με την ασπρόμαυρη ματιά του, τη ζωή και να τη ζήσει σαν άνθρωπος. Έτσι, ο άγγελος Damiel θα "εκπέσει" με τη θέλησή του, στους περιορισμούς του χρόνου, στην αρρώστια, τον πόνο και φυσικά στον θάνατο, καθώς μόνο έτσι θα μπορέσει να αγγίζει, να αισθάνεται, αλλά και να ζήσει σε τελική ανάλυση, τον έρωτά του για τη Marion. Θα καταφέρει δηλαδή να νοιώσει, όλα αυτά τα απλά και καθημερινά πράγματα που τα συνοψίζει μέσα στο φιλμ ο ηθοποιός Peter Falk, μπροστά από μία καντίνα, ξημερώματα: "To smoke, and have coffee and if you do it together, it's fantastic. To draw, and when your hands are cold you rub them together...”
Ο Wenders, με “Τα Φτερά του Έρωτα”, μας μεταφέρει στη σφαίρα ενός ιδανικού-ουτοπικού περιβάλλοντος, μακριά από τον υλισμό. Σ΄έναν κόσμο πνευματικών συγκρούσεων και ιδεολογικών εκσκαφών. Ο Wim, είναι ένας “παράξενος” σκηνοθέτης, που του αρέσει το λιτό ύφος, η μινιμαλιστική ατμόσφαιρα και το ελλειπτικό παίξιμο των ηθοποιών του. Λάτρης της ασπρόμαυρης φωτογραφίας, ενώ παράλληλα επιλέγει με προσοχή και την μουσική επένδυση των ταινιών του.
Ο ελεγειακός ρυθμός που ακολουθεί ο Wenders σ΄αυτήν την ταινία του, βγαίνει με πόνο ψυχής και παράπονο, μα παράλληλα, δίνει ελπίδα ζωής κι αισιοδοξίας. Είναι το πιστεύω ενός ανθρώπου, που χρησιμοποιεί την ποίηση προσχηματικά για να αφυπνίσει τον κρυμμένο μας εαυτό. Ένα εικονοκλαστικό δημιούργημα, που όταν το πρωτόδα, πραγματικά με στοίχειωσε...
Μοναδικές στιγμές μπορείς να βιώσεις από αυτό το εμπνευσμένο έργο Τέχνης, που μπορεί να ειδωθεί από πολλές διαφορετικές οπτικές, που όμως συγκλίνουν στον γεγονός ότι οι Άγγελοι υπάρχουν, αλλά απλά, είναι μέσα μας. Έτσι λοιπόν, το φιλμ του Γερμανού σκηνοθέτη, αφηγείται με ιδιαίτερους συμβολισμούς, τη διαδικασία της αυτοβελτίωσης. Μια διαδικασία, που αποτυπώνεται ποικιλοτρόπος και στους διαφορετικούς χαρακτήρες της αφήγησης.

Για την ιστορία να πούμε, ότι το φιλμ, κέρδισε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβαλ Καννών το 1987, ενώ η ταινία είναι εμπνευσμένη από τις “Eλεγείες” του Nτουίνο Pίλκε, απ' όπου προέκυψε και η ιδέα των Aγγέλων. Όλα αυτά, σε μια ταινία, που κατορθώνει να επανενώσει πειστικά, χωρίς ειδικά εφέ και αναχρονιστικές αφέλειες, τον κόσμο του αισθητού και του υπεραισθητού, προσδίδοντάς του κάτι από την παλιά, χαμένη του μαγεία. Οι άγγελοι ζουν σ' έναν ασπρόμαυρο και παράλληλο κόσμο με το δικό μας, όπου δεν μπορούν να ξεχωρίσουν τα χρώματα, τις γεύσεις, τις μυρωδιές, ούτε να ζήσουν τον έρωτα. Eκτός κι αν αποφασίσουν να απαρνηθούν την αθανασία τους και την απανταχού παρουσία τους, προνόμια που βιώνει σαν ψευδαίσθηση και ο θεατής.
Αυτό που κρατάμε εν τέλει από “Τα Φτερά του Έρωτα” είναι η πρόκληση να βιώσουμε μέσα από τις αισθήσεις μας και να ανατρέψουμε τη λογική που απαιτεί την καθυπόταξη του σώματος έναντι του πνεύματος. Ο Άγγελος, απαρνιέται την τελειότητα και επιλέγει, την ενεργό συμμετοχή και τη δημιουργία της ζωής του. Ερωτεύεται μια ακροβάτισσα, που σχοινοβατεί κάπου μεταξύ ουρανού και γης, μετέωρη ανάμεσα στα σύννεφα και στο χώμα. Πλέον, τα όποια φτερά τυχόν αποκτήσει, θα τα αποκτήσει μόνος του, μέσα από την επαφή του με τους ανθρώπους, τον υλικό κόσμο και μέσα από μια, πολλές φορές ίσως επίπονη, αλλά συνεχή προσπάθεια αυτοβελτίωσης.
Αυτό λοιπόν είναι το ουράνιο αφιέρωμα του Wenders στη ζωή, τον έρωτα, το Βερολίνο, τη σκηνοθεσία, τους Αγγέλους και φυσικά, την ποίηση. Διότι, “Τα Φτερά του Ερωτα”, δεν είναι απλά μια ταινία. Είναι ένας πίνακας ζωγραφικής, ένα τραγούδι, μια ωδή στη ζωή, την ειρήνη, και φυσικά την αισιοδοξία.
Συνοψίζοντας, θα λέγαμε ότι η ταινία είναι βασικά, μια ιστορία αγάπης που δίνεται μ' έναν ποιητικό τρόπο καθώς ο σκηνοθέτης επιχειρεί μια επιστροφή στην αθωότητα και την προσέγγιση του έρωτα, από αυτήν την σκοπιά. Xωρίς όμως να περιορίζεται εκεί. Ο έρωτας, είναι το όχημα για τη σωτηρία της ψυχής...
Γιώργος Ρούσσος
Baphomet

τεύχος#8 (Ιούνιος - Αύγουστος 2011)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ταχυδρομική Διεύθυνση Εντύπου
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΣΟΔΕΙΑ
ΛΙΝΑ Κ. ΤΖΙΑΜΟΥ
Τ.Κ. 18050 | ΣΠΕΤΣΕΣ
(αποστολή βιβλίων)

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο | SODEIA@ymail.com
(αποστολή κειμένων, προτάσεων κ.α.)

Blogger templates


Blogger news