Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2013

ΘΕΑΤΡΟ: [Μπάρτλεμπυ ο γραφιάς] του Χέρμαν Μέλβιλ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ] Του Κορνήλιου Ρουσάκη

«Πριν καιρό, πόσο ακριβώς δεν έχει σημασία, εγώ γέρος άνθρωπος, μετοίκησα από την ύπαιθρο στην πόλη, έχοντας γίνει ο αναπάντεχος κληρονόμος ενός παμπάλαιου αρχοντικού σε κάποιο στενορύμι μιας από τις κάτω γειτονιές, εκεί όπου άλλοτε ήταν το στέκι της κομψότητας και της μόδας, γεμάτο εύθυμα κέντρα και νυφιάτικες παστάδες· μα τώρα τα πιο πολλά τους μεταμορφωμένα σε λογιστήρια και αποθήκες. Δέματα και κιβώτια σφετερίζονται τη θέση των καναπέδων· κατάστιχα και λογιστικά βιβλία απλώνονται εκεί όπου άλλοτε τα πρωινά βουτύρωναν λαχταριστές φρυγανιές. Σε τούτα τα παλιά λημέρια οι άλλοτε ένδοξες λουκούλιες μέρες έχουν χαθεί…»

 Στη νουβέλα του, Μπάρτλεμπυ ο γραφιάς, ο αμερικανός συγγραφέας Χέρμαν Μέλβιλ παρουσιάζει την ιστορία ενός γραφιά δικηγορικού γραφείου στη Γουόλ Στριτ του 19ου αιώνα. Είναι η κωμική, φευγάτη ιστορία ενός λιγνού, χλωμού, μοναχικού, ήρεμου και ανυπάκουου άντρα, που βρήκε τη συνταγή για να τρελάνει τους πάντες!

Ένας αξιοσέβαστος και επιτυχημένος δικηγόρος, προσλαμβάνει τον Μπάρτλεμπυ ως γραφέα, ενώ απασχολεί ήδη στο γραφείο του, στη Γουόλ Στριτ, δύο άλλους γραφείς και έναν μικρό για όλες τις δουλειές. Όπως διαπιστώνει ο εργοδότης του, “Κατ΄ αρχάς ο Μπάρτλεμπυ, σαν ένας άνθρωπος λιμασμένος από καιρό γι' αντιγραφή, κατάπινε λαίμαργα τα έγγραφα μου. Νύχτα και μέρα δε σήκωνε κεφάλι, αντιγράφοντας με το φως της μέρας και κάτω από το φως των κεριών."
Όταν όμως ο δικηγόρος ζητάει από τον Μπάρτλεμπυ να τον βοηθήσει στην αντιπαραβολή ενός εγγράφου, εκείνος αρνείται ευγενικά με την απλή φράση «θα προτιμούσα όχι». Σταδιακά με την παράδοξη ανοχή του εργοδότη, που αδυνατεί να αντιδράσει, ο Μπάρτλεμπυ «πελιδνά άμεμπτος, θλιβερά σεβαστός, αθεράπευτα μόνος», θα εγκατασταθεί μόνιμα στο δικηγορικό γραφείο χωρίς να προσφέρει καμία υπηρεσία, χωρίς να μιλάει σχεδόν καθόλου, χωρίς καλά-καλά να τρώει.
Ο αφηγητής–δικηγόρος, παλινδρομώντας μεταξύ οργής και ευσπλαχνίας, λογικής και συναισθήματος, δεν θα καταφέρει ποτέ να τον απομακρύνει από εκεί, αντιθέτως θα μετακομίσει ο ίδιος το γραφείο του σε άλλο κτίριο αφήνοντας τον Μπάρτλεμπυ στη μοίρα του, την οποία πληροφορούμαστε στο τέλος του έργου.


Τι εκφράζει η παράλογη ιστορία του παράξενου Μπάρτλεμπυ που «προτιμά να μην»; Την ιδέα της πολιτικής ανυπακοής, την ειρηνική επανάσταση ή την παθητική αντίσταση; Την  εικόνα του ίδιου του Χέρμαν Μέλβιλ και κάθε συγγραφέα, που βρίσκεται μπροστά στο δίλημμα να συνεχίσει να γράφει προσπαθώντας να ικανοποιήσει το κοινό του ή να ακολουθήσει τον προσωπικό του δρόμο, μακριά από τη δημοφιλία και την επιτυχία; Η μήπως ο αινιγματικός Μπάρτλεμπυ είναι ένας άνθρωπος δίχως ιδιότητες, απ’ αυτούς που έχει πολλούς να επιδείξει ο εικοστός αιώνας: Ενας ήρωας του Κάφκα, μια μορφή από τα τελευταία έργα του Μπέκετ ή από τα μυθιστορήματα του Σκαρίμπα και τα θεατρικά έργα του Ιονέσκο;



Τώρα στη θεατρική σκηνή

Μπάρτλεμπυ ο γραφιάς του Χέρμαν Μέλβιλ, σε σκηνοθεσία Σοφίας Φιλιππίδου.



Η Σοφία Φιλιππίδου επιμελείται τη θεατρική διασκευή της νουβέλας του Μέλβιλ, που μεταφέρεται για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή. Η διασκευή βασίζεται στη μετάφραση του Μένη Κουμανταρέα (ο οποίος είχε και την υψηλή εποπτεία)



Σκηνικά–Κοστούμια Νίκος Αναγνωστόπουλος

Φωτισμοί: Eβίνα Βασιλακοπούλου
Βοηθός σκηνοθέτη Μαίρη Φραγκιαδάκη


Μια συμπαραγωγή της Εταιρείας Θεάτρου Συν-Επί (+,Χ) με τη Λυκόφως.


Παίζουν: Αλέξανδρος Ιορδανίδης, Κώστας Καζανάς, Άκης Λυρής, Σήφης Πολυζωίδης, Ορέστης Μαυρόπουλος, Σοφία Φιλιππίδου (στο ρόλο του Μπάρτλεμπυ)


ΣΟΔΕΙΕΣ ΘΕΑΤΡΟΥ [info]

Που: Από Μηχανής Θέατρο (Ακαδήμου 13, Αθήνα, τηλ. 210 5231131)

Πότε: Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:30, Τετάρτη στις 19:00

Πόσο: 14, 10 (φοιτητικό, ανέργων), 10 (Δευτέρα)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ταχυδρομική Διεύθυνση Εντύπου
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΣΟΔΕΙΑ
ΛΙΝΑ Κ. ΤΖΙΑΜΟΥ
Τ.Κ. 18050 | ΣΠΕΤΣΕΣ
(αποστολή βιβλίων)

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο | SODEIA@ymail.com
(αποστολή κειμένων, προτάσεων κ.α.)

Blogger templates


Blogger news